Canh & lẩu · Toàn quốc
Canh kimchi
kimchi-jjigae

© Wikimedia Commons / Alpha · CC BY-SA 2.0
Canh kimchi chỉ bắt đầu khi kimchi đã chua. Nấu bằng kimchi mới muối thì vị nhạt nhòa; phải dùng mukeunji — kimchi ủ quá sáu tháng — nước dùng mới có chiều sâu. Vì thế các gia đình Hàn không bao giờ vứt kimchi chua mà đẩy nó vào sâu trong tủ lạnh. Thịt heo, cá ngừ hộp hay cá thu đao đưa món này về ba hướng khác nhau, nhưng bản nào cũng được nấu với giả định rằng sẽ có một bát cơm đi kèm.
Danh sách nguyên liệu rất ngắn: kimchi, thịt heo hoặc cá ngừ hộp, đậu phụ, hành lá, nước. Vậy mà cùng danh sách ấy mỗi nhà nấu ra một vị, và lý do nằm ở kimchi. Kimchi mới vài ngày vẫn giòn và hơi ngọt nên nước dùng nhạt; kimchi ủ quá sáu tháng đã có vị chua và độ đậm, chỉ cần nước lã cũng đủ. Nhà nào nổi tiếng nấu canh kimchi ngon thường là nhà có kimchi ủ tốt, chứ không phải nấu ăn khéo hơn người.
Khi dùng thịt heo, nên chọn phần có mỡ vừa phải như vai hoặc nạc vai. Bí quyết là xào kimchi cùng thịt trong dầu trước, để làm dịu vị chua và ép mỡ ra. Bỏ qua bước đó mà đổ nước ngay từ đầu thì vị chua cứ gắt còn nước thì mỏng. Bản cá ngừ thì ngược lại: đun trước rồi mới cho cá ngừ hộp cả dầu vào lúc gần xong, dầu làm nước dịu lại và thêm một tầng béo bùi. Cùng tên gọi, trình tự ngược nhau.
Cách tạo độ đậm cho nước cũng khác nhau. Dùng nước vo gạo thay nước lã thì tinh bột làm nước sánh mượt; dùng nước dùng cá cơm thì thêm một tầng ngọt hậu. Có người cho chút đường để dịu chua, có người coi đó là ăn gian. Thả đậu phụ lúc nào cũng quan trọng: sớm thì nước ngấm vào, muộn thì đậu giữ được vị riêng. Không có cách nào đúng hơn, tùy bếp ấy muốn đậu phụ đóng vai gì.
Canh kimchi có lẽ là món người Hàn nấu thường xuyên nhất, và cũng vì thế trở thành thước đo. Gọi món này ở quán là biết ngay kimchi nhà đó thế nào và nước dùng có được chăm chút không, nên nhiều người lấy nó để đoán các món còn lại. Câu "quán cơm nhà mà canh kimchi ngon thì phần còn lại cũng ổn" ra đời từ đó. Rang cơm trong phần nước còn lại là cách kết quen thuộc, thêm rong biển vụn và dầu mè là thành một món khác hẳn.
Những món ăn kèm
- Một bát cơm — nước dùng mặn và đậm nên không có cơm là không thành. Trút cơm vào hoặc chan nước lên cơm.
- Trứng cuộn (gyeran-mari) — một tầng mềm và nhạt xen giữa những miếng mặn; cặp đôi tiêu chuẩn ở quán cơm nhà.
- Rong biển nướng — thấm cơm vào nước rồi cuốn, độ mặn cân lại.
- Giá đỗ trộn — giòn và thanh, hợp ăn xen với nước canh cay.
- Cơm rang — cách kết kinh điển, rang trong phần nước còn lại với rong biển vụn và dầu mè.
Cách ăn đúng điệu
- 1Ăn cùng cơm. Độ mặn được nêm với giả định có cơm; húp mỗi nước sẽ nhanh ngán.
- 2Gắp đậu phụ và thịt lên cơm, rồi chan nước dùng lên trên.
- 3Nồi thường đặt giữa bàn và mỗi người tự múc. Xin thêm bát riêng là chuyện bình thường.
- 4Nếu thấy quá chua, thêm cơm để cân lại. Vị chua đến từ kimchi ủ lâu và vốn phải có.
- 5Nhiều quán sẽ rang cơm trong phần nước còn lại nếu bạn yêu cầu, có rong biển vụn và dầu mè.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải dùng kimchi ủ lâu?
Kimchi mới vẫn giòn và hơi ngọt nên nước dùng nhạt. Kimchi quá sáu tháng đã có vị chua và độ đậm, chỉ cần nước lã cũng đủ. Nhà nổi tiếng nấu canh kimchi ngon thường chỉ là nhà có kimchi ủ tốt.
Bản thịt heo và bản cá ngừ khác nhau thế nào?
Trình tự ngược nhau. Thịt heo được xào cùng kimchi trong dầu trước để dịu chua; cá ngừ không xào, cho vào lúc cuối cả dầu. Kết quả cũng khác: bản thịt heo đậm, bản cá ngừ mềm và bùi hơn.
Nếu quá chua thì sao?
Thêm cơm là cách đơn giản nhất. Khi nấu, xào kimchi trong dầu trước sẽ làm dịu vị chua, và vài bếp cho chút xíu đường. Dù vậy, vị chua đến từ kimchi ủ lâu và vốn phải có.
Có làm chay được không?
Có thể bỏ thịt và cá ngừ, nhưng phần lớn kimchi có mắm hải sản nên chay hoàn toàn thì khó. Bạn cần loại kimchi làm không có jeotgal, và nhiều bếp còn nấu nước dùng từ cá cơm — nên hỏi cả hai.
Các món khác nên thử
태그